| کتابخانه قطب کتابخانة دکتر غلامحسین یوسفی
قطب علمی فردوسی شناسی
شادروان دکتر غلامحسین یوسفی که در واقع بنیان گذار رشتة زبان و ادبیات فارسی و بعدها دورههای تخصصی این رشته در دانشگاه مشهد بود، به خراسان و نهالی که خود در آن کاشته بود، بسیار علاقه داشت. او بعد از آن که در سال 1358 بازنشست شد و در تهران رحل اقامت افکند همچنان چشمش به مشهد و دانشکدة ادبیات دانشگاه فردوسی بود و تا زنده بود سالی یک بار و گاه بیشتر به مشهد میآمد و در دانشکده و کلاسهای درسش به بهانههای مختلف حضور مییافت.
دغدغة خاطر دکتر یوسفی و عنایت ویژهای که او به این گروه آموزشی داشت، سبب شد که پس از مرگ وی همسر نیکو کارش کتابخانه وی را با تمام امکانات و تجهیزات لازم بر گروه زبان و ادبیات فارسی وقف کند و در واقع زمینة ادامة حضور معنوی همسر دانشمندش را در این دانشگاه فراهم آورد. به دنبال این اقدام حدود 3500 جلد کتابهای دکتر یوسفی با قفسه های چوبی خاص در سال 1378 به دانشکدة ادبیات و علوم انسانی دانشگاه فردوسی انتقال یافت.
پس از موافقت وزارتخانه با تشکیل قطب علمی در گروه زبان و ادبیات فارسی این کتابها برای انتقال به قطب علمی در نظر گرفته شد و به دنبال انتقال دانشکده به ساختمان جدید واقع در پردیس دانشگاه، سرانجام کتابخانة شادروان دکتر یوسفی در تاریخ 17/9/1381 با حضور خانوادة محترم آن شادروان به عنوان کتابخانة قطب علمی رسماً گشایش یافت.
چندی پیش از آن بخش عمدهای از کتابهای شادروان احمد گلچین معانی، که او نیز در زمان حیاتش آنها را به گروه زبان و ادبیات فارسی اهدا کرده بود، به کتابخانة دانشکدة ادبیات انتقال یافت که آنها نیز به کتابخانة دکتر یوسفی ضمیمه شد و اینک مجموعة کتابهای این دو استاد در ساختمانی جداگانه کتابخانة قطب علمی فردوسی شناسی و ادبیات خراسان را تشکیل میدهد.
این کتابخانه که مرتب کتابهای مرجع و ضروری دیگر بر آن افزوده ميشود، اینک با حدود 5000 جلد کتاب نفیس و درجة اول در حوزة زبان و ادبیات فارسی و تاریخ و فرهنگ ایران به طور ویژه در اختیار استادان، پژوهشگران و دانشجویان دورههای تخصصی زبان و ادبیات فارسی قرار دارد.
کتابهای این کتابخانه که توسط دو استاد نامدار به صورت دست چین در طول سالهای حیات بارور آنان فراهم آمده شامل کتابهای مرجع، فرهنگها، دایرة المعارفهای فارسی و انگلیسی، مجلات دورهای کهن و ذیقیمت، دواوین اشعار و کتابهای نظم و نثر عمدة فارسی مربوط به دورههای مختلف است و حوائج پژوهشی دانشجویان و استادان قطب علمی را بخوبی برآورده میکند. به علاوه همه ساله از بودجة خاص قطب علمی کتابهای مرجع و مهم و جدید و دایرة المعارفهایی که بتدریج منتشر ميشود برای این کتابخانه خریداری ميشود. همچنین تعدادی از مجلات مهم ادبی برای کتابخانه به صورت مشترک دائمی فراهم ميشود و حوائج اولیه و روزمرة دانشجویان را برآورده ميكند.
سالن کتابخانة دکتر یوسفی با داشتن میزهای کنفرانسی مجهز به سیستم صوتی پیشرفته و امکانات تصویری و کامپیوتری پاورپوینت مرکز جنب و جوش و فعالیتهای پژوهشی است که همه روزه از ساعت 7 صبح تا 7 بعد از ظهر پذیرای دانشجویان و محققان علاقهمند است.
در این کتابخانه از سه سال پیش علاوه بر مطالعه و تحقیق میزگردها و کنفرانسهای هفتگی و گهگاهی چندی نیز برگزار ميشود:
برنامههای هفتگی کتابخانة قطب علمی به شرح زیر است:
- روزهای یکشنبه ساعت 2 تا 4 بعد از ظهر (نیمسال اول) و 4 تا 6 بعد از ظهر ( نیمسال دوم) شاهنامهخوانی.
- روزهای دوشنبه ساعت 2 تا 4 بعد از ظهر (نیمسال اول) و 4 تا 6 بعد از ظهر ( نیمسال دوم) بیهقیخوانی.
- روزهای سه شنبه ساعت 2 تا 4 بعد از ظهر (نیمسال اول) و 4 تا 6 بعد از ظهر ( نیمسال دوم) مثنویخوانی.
- روزهای چهارشنبه ساعت 2 تا 4 بعد از ظهر (نیمسال اول) و 4 تا 6 بعد از ظهر ( نیمسال دوم) ادبیات پیش از اسلام.
روزهای چهار شنبه ساعت 12 تا 13 همه هفته: نقد و مباحث جدید ادبی، که به دلیل ازدحام عموماً در تالار رجایی مجاور کتابخانه تشکیل میشود.
استفاده از این جلسات برای عموم آزاد است.
در این کتابخانه علاوه بر این جلسات هفتگی، جلسات دفاع از پایاننامة دکتری و کارشناسی ارشد و نیز میزگردهای علمی گهگاهی، دیدار با مهمان علمی داخلی و خارجی و کارگاههای پژوهشی و سخنرانیهایی به مناسبتهای مختلف نیز برگزار ميشود.
میز مخصوص مجلات و روزنامهها، امکانات رایانهای و سیستم اینترنت و همچنین ویترینهای مخصوص نمایش دستاوردهای پژوهشی قطب و کتابهای جدید و تابلو اعلانات مجموعة کتابخانه را تکمیل ميكند. اتاق پژوهش قطب علمی روبروی کتابخانه ودر واقع ادامه فضای علمی و تحقیقی کتابخانه است.
یادداشتهای تحقیقی شادروان دکتر یوسفی و تصاویر نسخههاي خطی متعدد که در فایلهای مخصوص در اتاق پژوهش یا دبیر خانه همایشهای قطب علمی نگه داری ميشود امکان پژوهشی دیگری است که در اختیار پژوهشگران است.
استفاده از کتابخانة دکتر یوسفی مخصوص همکاران و دانشجویان دورههای تخصصی زبان و ادبیات فارسی است و معمولاً دانشجویان و همکاران از کتابها در محل کتابخانه استفاده میکنند، به این معنی که کتابها به دلایل مختلف امانت داده نمیشود، اما در موارد ضروری و در صورتی که دانشجویی از طرف همکاری معرفی شود با تشخیص مدیر قطب امکان استفادة کوتاه مدت از کتابهای این کتابخانه در خارج از محیط کتابخانه هم فراهم میشود.
کتابهای این کتابخانه با سیستم Lc (کنگره) طبقهبندی شده و از طریق صفحة خانگی کتابخانة دانشکده و کتابخانة مرکزی دانشگاه قابل جستجوست.
ترمینال رایانهای قطب علمی از طریق 5 دستگاه رایانه که در اتاق پژوهش کتابخانه مستقر است. امکان دیگری است که پژوهشگران قطب علمی از آن استفاده میکنند.
کلیة فعالیتهای این کتابخانه و برنامههای قطب علمی از طریق صفحة خانگی قطب به نشانی www.cef.ir بر روی شبکة اطلاع رسانی جهانی قابل دستیابی است.
| 
